เคียวนาสวน

รูปภาพ เคียวนาสวน ใบเคียวแบนเรียวโค้ง เหมือนวงเดือนเสี้ยว

เคียวนาเมือง

รูปภาพ เคียวนาเมือง เป็นเคียววงแคบ ใช้เกี่ยวได้เฉพาะข้าวนาเมือง

เครื่องมือการทำนาท้องถิ่น

ข.เครื่องมือเกี่ยวข้าว

เคียว

เป็นเครื่องมือสำหรับใช้เกี่ยวข้าว ทำด้วยเหล็กมีด้ามในตัว ลักษณะเป็นบ้องกลม ใบเคียวแบนเรียวโค้งเหมือนวงเดือนเสี้ยว ภาคใต้เรียก แกะ หรือ กรูดเคียวที่ใช้กันทั่วไปมี 2 ชนิด คือ เคียวนาสวน เป็นเคียววงกว้าง ใช้เกี่ยวทั้งข้าวนาสวนและข้าวนาเมือง และ เคียวนาเมือง เป็นเคียววงแคบ ใช้เกี่ยวได้เฉพาะข้าวนาเมือง

ค.เครื่องมือกวาดข้าว

สัดทา

เป็นแผ่นไม้กระดาน สำหรับโกยข้าวเปลือก ให้มากองรวมกันเป็นกองใหญ่ หรือเกลี่ยให้กระจายเต็มลานนวดข้าว ในเวลาตากข้าวให้แห้ง ต้องใช้คนหลายคนชักลาก บางท้องถิ่นเรียกว่า กระดานรวมข้าว

ง.เครื่องมือนวดข้าว

ไม้นวดข้าวหรือไม้ตีข้าว

เป็นเครื่องมือสำหรับรัดฟ่อนข้าว เพื่อตีรวงข้าวที่มัดอยู่ในฟ่อน ให้เมล็ดข้าวหลุดออกจากรวง ลักษณะเป็นไม้ 2 ท่อน ทำจากไม้ไผ่ หรือไม้เนื้อแข็ง ที่ปลายไม้ทั้ง 2 ท่อน เจาะรูใช้เชือกร้อยเข้าด้วยกัน ภาคอีสานเรียกว่า ค้อนฟาดข้าว หรือ ไม้ตีหัว

คันฉาย ขอฉาย หรือกระดองหาย

เป็นเครื่องมือ ในการสงฟางเวลานวดข้าว ทำจากลำไม้ไผ่เล็กๆ ยาว 2 เมตร ปลายมีแขนงโค้ง และแข็งแรงดัดเป็นขอ หรือใช้ขอเหล็กแทนก็ได้

ครุ

รูปภาพ ครุ เป็นภาชนะที่สานด้วยไม้ไผ่ รูปร่างคล้าย กระด้ง แต่มีขนาดใหญ่กว่า ถ่ายภาพโดย นายสมศักดิ์ โปชิว

วีหรือกาวี

รูปภาพ วีหรือกาวี สานด้วยไม้ไผ่ขนาดใหญ่ คล้ายพัด

ครุ

เป็นภาชนะที่สานด้วยไม้ไผ่ รูปร่างคล้ายกระด้ง แต่มีขนาดใหญ่กว่า นิยมใช้กันในภาคเหนือ สำหรับรองรับข้าวเปลือกจากการนวดข้าว ด้วยไม้นวดข้าว

ลำแพน วี หรือกาวี

เป็นแผงสานด้วยไม้ไผ่ขนาดใหญ่ คล้ายพัด ใช้พัดละอองข้าว เศษผง เศษฟาง ออกจากเมล็ดข้าวตอนนวดข้าว

เกียด

เป็นเสาไม้ท่อนยาวสูงเลยศีรษะคน ใช้ปักลงตรงกลางลานนวดข้าว สำหรับผูกวัวหรือควาย ตั้งแต่หนึ่งตัวขึ้นไป ให้เดินย่ำรวงข้าวบนลาน เพื่อให้เมล็ดข้าวหลุดร่วงจากรวง