คำถามที่ถูกถามบ่อยๆ
ทุกๆ คำถาม ย่อมมีคำตอบ บ้างคำตอบ อาจถูกใจใช่เลย แต่บ้างคำตอบอาจจะขัดใจ แต่ทุกคำุถาม ที่เราตอบ เราตอบท่านด้วยความจริงใจ หวังว่าทุกท่านคงจะเข้าใจ เหมือนกับเราด้วยเช่นกัน
เอาเป็นว่า เราจะเรียงคำถามเป็นข้อๆ ไว้ หากท่านต้องการ ทราบคำตอบก็ให้คลิกที่คำถาม เพื่อไปอ่านคำตอบของเรา หรือ ท่านอาจจะใช้วิธีอ่านลงไปเรื่อยๆ ก็ได้เหมือนกัน
- ทำไม? เว็บไซต์เดียวกัน เวลาใช้เบราว์เซอร์ เช่น FireFox หรือ Internet Explorer เปิดเว็บไซต์เดียวกันแล้ว จึงแสดงผลที่ปรากฏบนหน้าจอของเรา ไม่เหมือนกัน?
- ทำไม? ต้องทำ web accessibility มันต่างกับเว็บไซต์ทั่วไปอย่างไร?
- ทำไม? บางเว็บเพจจึงมีทั้งภาษาไทย และภาษาอังกฤษ แต่บางเว็บเพจจึงมีแต่เฉพาะภาษาไทย?
ทำไม? เว็บไซต์เดียวกัน เวลาใช้เบราว์เซอร์ เช่น FireFox หรือ Internet Explorer เปิดเว็บไซต์เดียวกันแล้ว จึงแสดงผลที่ปรากฏบนหน้าจอของเรา ไม่เหมือนกัน?
คำตอบ : ในทัศนะของผมก็คือ เว็บเบราว์เซอร์ของแต่ละค่าย ยังไม่ได้ใช้มาตรฐานเดียวกัน ซึ่งในแต่ละค่ายก็มีแนวคิดที่แตกต่างกัน ถึงแม้ว่าผู้เขียนเว็บไซต์จะใช้ภาษาที่เป็นมาตรฐาน แต่พอไปเปิดบนเว็บเบราว์เซอร์ที่แตกต่างกัน ผลที่ได้ก็จะแตกต่างกันไปด้วย ผู้เขียนหรือผู้พัฒนาเว็บไซต์แต่ละแห่ง จึงต้องใช้วิธีการ hack เพื่อให้การแสดงผลในแต่ละเว็บเบราว์เซอร์ แสดงผลที่ปรากฏบนหน้าจอเหมือนกัน แต่ที่เว็บไซต์ของเรา ยังไม่ได้ใช้วิธีการ hack นี้ ยกเว้นบางหน้าที่มีการนำตารางมาใช้ ในการแสดงข้อมูลบนเว็บไซต์ สาเหตุสำคัญที่เราไม่นิยมวิธีการนี้มาใช้ เนื่องจากยังไม่มีความเข้าใจ ในหลักการทำงาน และผลกระทบที่จะเกิดขึ้นในเชิงลึก ดังนั้นเว็บไซต์ของเรา เวลาใช้เว็บเบราว์เซอร์ FireFox ซึ่งเราแนะนำให้ใช้ ก็จะแสดงผลเป็นที่น่าพอใจ แต่พอเปิดเว็บไซต์ของเราด้วย Internet Explorer ที่ต่ำกว่าเวอร์ชั่น 7 ผลที่ได้ก็จะไม่ดี เหมือนกับคนทำเว็บไซต์ไม่เป็น ตัวหนังสือ การจัดแบ่งพื้นที่บนหน้าเว็บไซต์ เหมือนจะไม่ลงตัว ขาดๆ เกินๆ
ประเด็นต่อไปที่น่าสนใจก็คือ FireFox เป็นซอฟแวร์โอเพนซอร์ส พูดง่ายๆ ก็คือ เป็นซอฟแวร์แบบเปิดเผยชอร์สโค๊ต เพื่อให้นักพัฒนาเว็บไซต์ หรือผู้ที่มีความรู้ ความสามารถแก้ไขดัดแปลง และนำไปใช้งานได้ ภายใต้ข้อกำหนด โดยไม่ต้องเสียค่าใช้จ่ายใดๆ ซึ่งทำให้ผู้ใช้สามารถประหยัดงบประมาณ ในการจัดซื้อโปรแกรมได้มาก สำหรับ Internet Explore เป็นซอฟแวร์ที่ไม่เปิดเผยชอร์สโค๊ต ซึ่งตรงกันข้ามกันกับ FireFox
ทำไม? ต้องทำ web accessibility มันต่างกับเว็บไซต์ทั่วไปอย่างไร?
คำตอบ: ก่อนหน้านี้เราก็ไม่ได้คิดเรื่อง web accessibility เลย เพราะไม่เคยรู้ว่าคืออะไร และหมายถึงอะไร มีประโยชน์อย่างไรมาก่อนเช่นกัน เว็บไชต์อื่นๆ ของเรา ก่อนหน้านี้ก็ยังคงใช้รูปแบบเดิมๆ ที่ไม่ได้คำนึงถึง web accessibility เนื่องจากเป็นโปรแกรมสำเร็จรูปที่มีผู้พัฒนาขึ้นมา ซึ่งยากสำหรับการแก้ไขเปลี่ยนแปลง ซึ่งมีโครงสร้างที่สลับซับซ้อน คนที่มีความรู้น้อยอย่างเราก็ไม่สามารถแก้ไขอะไรได้มาก
ดังนั้น เมื่อเรารู้ว่า web accesibility คืออะไรแล้ว เราจึงมีแนวคิดที่จะทำเว็บไซต์ของเรา ให้เป็น web accessibility หรือ เว็บไซต์ที่ทุกคนสามารถเข้าถึงได้ นั่นเอง ทุกคนนั้น หมายถึง บุคคลโดยทั่วไปที่เป็นปกติ และบุคคลที่มีปัญหาในการเข้าถึง หรือมีปัญหาในการเข้ามาใช้เว็บไซต์ เช่น ผู้พิการทางสายตา ผู้มีปัญหาทางการได้ยิน และกลุ่มผู้พิการอื่นๆ ซึ่งมีความหลากหลาย ถ้าหากเว็บไซต์ต่างๆ ได้คำนึงถึงเรื่อง การเข้าถึงของบุคคล ที่มีความหลากหลาย ดังที่กล่าวมาแล้วข้างต้น เราคิดว่า น่าจะเป็นประโยชน์เป็นอย่างมาก ต่อสังคมโดยร่วม
Web accessibility นอกจากจะเป็นเว็บไซต์ที่ทุกคน สามารถเข้าถึงได้อย่างเท่าเทียมกันแล้ว web accessibility ยังเป็นเว็บไซต์ที่ ต้องอาศัยหลักการ วิธีการที่ถูกต้องในการเขียน หรือพัฒนาเว็บไซต์ ให้เป็นไปตามาตรฐานสากล ไม่ว่าเขาเหล่านั้นจะเป็นใคร ใช้ภาษาที่แตกต่างกัน แต่ทุกคนต่างก็ใช้มาตรฐานเดียวกัน ในการพัฒนาเว็บไซต์ เพื่อให้ทุกคนสามารถ เข้าถึงได้อย่างเท่าเทียมกัน มาถึงตอนนี้ หรือก่อนหน้านี้ หลายคนอาจมีคำถามเพิ่มขึ้นมาว่า แล้วกลุ่มคนที่มีปัญหาในกาเข้าถึงเว็บไซต์ หรือเทคโนโลยีต่างๆ ที่กล่าวมาแล้วข้างต้น จะเข้ามาใช้เว็บไซต์เหล่านี้ได้อย่างไร ถ้าหากเป็นคนปกติ ที่ไม่เคยสนใจอะไรเลย หรือไม่เคยคิดมาก่อน ว่าเขาเหล่านั้นอาจไม่มีความจำเป็น หรือเขาคงไม่ใช่เหมือนเราหรอก อันนี้เป็นความคิดที่ผิด เพราะทุกคนต่างก็มีความต้องการเหมือนกันหมด เพียงแต่วิธีการสนองความต้องการ ของแต่ละกลุ่มนั้นแตกต่างกัน สำหรับผู้พิการทางสายตา เขาก็มีวิธีการที่จะเข้าถึงเว็บไซต์ต่างๆ เหล่านั้นได้เช่นกัน ซึ่งจำเป็นต้องมีตัวช่วย หรืออุปกรณ์ช่วย เพื่อให้สามารถเข้าถึงได้เหมือนคนโดยทั่วไป เช่น การใช้ซอฟแวร์อ่านตัวหนังสือบนหน้าจอ โปรแกรมขยายหน้าจอ เป็นต้น
เว็บไซต์โดยทั่วไป กับ web accessibility หากมองดูโดยภาพรวมแล้ว อาจไม่มีความแตกต่างกันเลย แต่สิ่งที่ลึกลงไปกว่านั้น ก็คือ วิธีการเขียนเว็บไซต์ หรือวิธีการสร้างเว็บไซต์ที่แตกต่างกัน เช่น การใช้ตาราง ในการจัดแบ่งพื้นที่บนหน้าเว็บไซต์ ซึ่งวิธีดังกล่าวถือว่า เป็นวิธีการที่ผิด และเป็นวิธีการที่ล่าสมัยไปแล้ว ซึ่งการใช้ตารางที่ถูกต้อง ก็คือ การใช้เพื่อการนำเสนอข้อมูล ที่จำเป็นต้องใช้ตารางจริงๆ เช่น ตารางแสดงข้อมูลทางสถิติ ตารางแสดงเส้นทางการเดินรถ เป็นต้น ซึ่งวิธีการใช้ตารางดังที่กล่าวมา หากใช้ผิดวัตถุประสงค์ ก็จะเป็นอุปสรรคของผู้พิการทางสายตา ที่ใช้โปรแกรมอ่านตัวหนังสือบนหน้าจอ เป็นเครื่องมือช่วยในการเข้าถึงเว็บไซต์ จุดนี้เป็นเพียงจุดเดียว ที่เรานำเสนอให้ท่านเห็นถึงข้อแตกต่าง ระหว่างเว็บไซต์โดยทั่วไป กับ web accessibility
ทำไม? บางเว็บเพจจึงมีทั้งภาษาไทย และภาษาอังกฤษ แต่บางเว็บเพจจึงมีแต่เฉพาะภาษาไทย?
คำตอบ : เรื่องของภาษาอังกฤษนั้น เป็นข้อจำกัดของเรา หากเรื่องที่เรานำเสนอบนเว็บไซต์ มีข้อมูลครบถ้วน ทั้งภาษาไทย และภาษาอังกฤษ เรื่องเหล่านั้นก็จะมีทั้งสองภาษา แต่ถ้าเรื่องไหนมีเฉพาะภาษาไทย เราก็จะสามารถนำเสนอได้เฉพาะภาษาไทย เท่านั้น เราไม่สามารถแปลเป็นภาษาอังกฤษได้ โดยปกติ ผู้เขียนเว็บไซต์ก็พอจะอ่านภาษาอังกฤษเข้าใจ ฟังเข้าใจบ้าง แต่ก็ไม่สามารถเขียนออกมาได้ พูดง่ายๆ ก็คือ อ่านออก พูดได้ แต่เขียนไม่ได้ แต่ถ้าจำเป็นต้องเขียนจริงๆ เช่น การโต้ตอบอีเมล์ โครงสร้างของประโยค อาจจะดูแปลกๆ ซึ่งผู้รับอีเมล์เขาก็พอเข้าใจ แต่จะให้แปลภาษาไทย เป็นภาษาอังกฤษอันนี้คงจะยากไป สำหรับเรา ขนาดภาษาไทยบางทีก็ยังเขียนผิดๆถูกๆ