การพัฒนาเว็บไซต์ที่ทุกคนเข้าถึงได้
Web Accessibility คืออะไร?
เมื่อกล่าวถึงเว็บไซต์ที่ทุกคนเข้าถึงได้ หลายคนคงเคยคิด และตั้งคำถามว่า แล้วเว็บไซต์ที่เราเห็นอยู่ทุกวันนี้ ไม่ใช่เว็บไซต์ที่ทุกคนเข้าถึงได้อย่างนั้นหรือ? หลายคน อาจจะมีคำตอบอยู่ในใจของท่านแล้ว หลายคนยังคิดอยู่ว่าคืออะไร หรือหลายๆ คนไม่รู้เลยว่า หมายถึงอะไร
เรามาเริ่มทำความเข้าใจกันให้ตรงกันดีกว่านะครับว่า เว็บไซต์ที่ทุกคนเข้าถึงได้ หรือ Web Accessibility คืออะไร?
Web Accessibility คือ การจัดทำเว็บไซต์สำหรับกลุ่มคนที่มีความหลากหลาย ทั้งทางด้าน เชื้อชาติ ภาษา วัฒนธรรม ความเป็นอยู่ สภาพร่างกาย และจิตใจให้ได้มากที่สุด เท่าที่จะเป็นไปได้ Web Accessibility หรือเว็บไซต์ที่ทุกคนเข้าถึงได้ เป็นเว็บไซต์ที่ ครอบคลุมกลุ่มผู้ใช้งานเว็บไซต์ ทุกกลุ่มคนให้สามารถเข้าถึงข้อมูลข่าวสารต่างๆ ผ่านเว็บไซต์ที่เป็นมาตรฐานสากล ซึ่งการเข้าถึงนั้น อาจใช้วิธีการที่แตกต่างกัน แต่มีความต้องการใช้งานหรือต้องการเข้าถึงข้อมูลข่าวสารที่เหมือนกัน
ที่นี้เรามาดูเพิ่มเติมอีกสักนิด ว่ามีอะไรอีกไหม? ที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับ Web Accessibility และ สิ่งที่มีส่วนเกี่ยวข้องที่สำคัญอีกส่วนหนึ่ง ก็คือคำว่า มาตรฐานเว็บไซต์ ซึ่งมีความสำคัญมาก ที่จะทำให้ ทุกคนสามารถเข้าถึงได้
มาตรฐานเว็บไซต์ หมายถึง การลดภาระการพัฒนาเว็บไซต์ที่ไม่จำเป็นทั้งหลาย ออกไป และเป็นการกำหนดแนวทาง ให้สำหรับนักพัฒนาเว็บไซต์ สามารถนำไปปฏิบัติไปในทิศทางเดียวกัน และเป็นมาตรฐานเดียวกันทั้งหมด ขอยกตัวอย่างประกอบเพื่อให้ทุกคนเกิดความเข้าใจตรงกัน เช่น ภาษาพูด หรือภาษาเขียนที่เราใช้กันอยู่ทุกวันนี้ สมมุติว่า ถ้าภาษาที่เราใช้กันอยู่นี้ เป็นมาตรฐานเดียวกัน หมดทั้งโลก ทุกคนก็จะสามารถพูดคุยกัน และอ่านหนังสือ หรือเขียนจดหมายถึงกันได้ทั้งหมด โดยไม่เกิดปัญหา หรือมีอุปสรรค์ใดๆ เลย แต่ถ้าทุกๆคน ต่างมีภาษาพูด และภาษาเขียนเป็นของตนเอง คนที่ไม่รู้จักภาษาของเรา เขาก็จะไม่สามารถพูด หรือสื่อสารกับเราได้ เราจึงจำเป็นต้องมีภาษากลาง หรือภาษามาตรฐาน ที่ทุกคนสามารถใช้สื่อสารถึงกันได้ เช่น การใช้ภาษาอังกฤษ เพื่อใช้ในการสื่อสารถึงกัน
การสร้างเว็บไซต์ ก็เช่นเดียวกัน จำเป็นต้องมีมาตรฐาน เพื่อให้การทำเว็บไซต์ สามารถบรรลุถึงความสามารถสูงสุดที่มีอยู่ ดังนั้นมาตรฐานเว็บไซต์จึงถูกสร้างขึ้นมา เพื่อรับประกันว่า ทุกคนสามารถเข้าถึงข้อมูลข่าวสารต่างๆ ได้อย่างเท่าเทียมกัน นอกจากนี้ เพื่อทำให้การพัฒนาเว็บไซต์ มีความรวดเร็ว และราบลื่นมากยิ่งขึ้น การทำตามมาตรฐาน จะทำให้ผู้ใช้อินเตอร์เน็ต ที่มีความต้องการที่แตกต่างกัน หรือมีความต้องการพิเศษ บางอย่างสามารถใช้งานเว็บไซต์ได้ง่ายขึ้น เช่น ผู้พิการทางสายตา สามารถใช้โปรแกรมอ่านหน้าจอ (Screen Reader) หรือ โปรแกรมบราวเซอร์แบบมีเสียง (Voice Browser) อ่านข้อมูลข่าวสาร บนเว็บไซต์ได้ หรือผู้ที่มีสาตาเลือนลาง หรือมองเห็นไม่ชัดเจน อาจใช้โปรแกรมขยายหน้าจอ (Magnifier Program) เพื่อให้ สามารถมองเห็น และสามารถอ่านได้ง่ายยิ่งขึ้น หรือผู้ที่ใช้อุปกรณ์พกพา ก็สามารถเข้าใช้อินเตอร์เน็ตได้ดีพอๆ กับคนที่ใช้เครื่องคอมพิวเตอร์ทั่วไป ยังมีเหตุผลอีกหลายประการ ที่นักพัฒนาเว็บไซต์ ควรใส่ใจกับการพัฒนาเว็บไซต์ ให้เป็นไปตามมาตรฐานเว็ปไซต์ที่เป็นสากล
รูปภาพ แสดงตัวอย่างโปรแกรมอ่านหน้าจอ ชื่อโปรแกรม JAWS for windoes
การพัฒนาเว็บไซต์ ให้เป็นเว็บไซต์ ที่ทุกคนเข้าถึงได้นั้น สิ่งสำคัญ คือ ข้อกำหนด หรือเกณฑ์ในการพัฒนาเว็บไซต์ ซึ่งในการพัฒนาเว็บไซต์นั้น มีวัตถุประสงค์ให้ เว็บไซต์นั้นสามารถผ่านข้อกำหนด หรือเกณฑ์มาตรฐาน WCAG (Web Content Accessibility Guide) มาตรฐานสากล การเข้าถึงเว็บไซต์ WAI (Web Accessibility Initiative) ขององค์กรกลาง W3C (World Wide Web Consortium) สำหรับประเทศไทย สำนักงานปลัดกระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศ และการสื่อสาร โดยสำนักส่งเสริม และพัฒนาการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ และการสื่อสารได้มีการจัดทำ รูปแบบการพัฒนาเว็บไซต์ ให้เป็นเว็บไซต์ที่ทุกคนสามารถเข้าถึงได้ และเกณฑ์มาตรฐาน ฉบับภาษาไทยขึ้น ภายใต้ชื่อ "Thai Web Content Accessibility Guide 2008 (TWCAG2008)"
จากข้อมูลเกี่ยวกับ เว็บไซต์ที่ทุกคนเข้าถึงได้ หรือ Web Accessibility ที่นำเสนอไปแล้วข้างต้น หลายคนที่ไม่เคยรู้ว่าคืออะไร หรือหมายถึงอะไร หรือ หลายๆ คนที่เคยมีคำตอบในใจแล้ว เมื่ออ่านข้อมูล ที่นำเสนอไปข้างต้นแล้ว ท่านคิดว่า คำตอบที่ท่านเคยคิดไว้ กับเนื้อหาข้อมูล ที่เรานำเสนอผ่านไปนั้น มีประเด็นใดที่ตรงกัน หรือแตกต่างกันบ้าง? อย่างไร? และสำหรับนักพัฒนาเว็บไซต์ต่างๆ ละครับ วันนี้ เราควรให้ความสำคัญ กับการทำเว็บไซต์ที่ทุกคนเข้าถึงได้ แล้วหรือยัง?
